Terugblik klantendag

Terugblik klantendag 29 maart 2010 over beroepsidentiteit en keuzebegeleiding

Op 29 maart heeft LinQue Consult een klantendag georganiseerd over beroepsidentiteit en keuze-processen omdat het voor steeds meer scholen voor beroepsonderwijs een onderwerp is waar
vragen over zijn en oplossingen voor gezocht moeten worden. Uit het onderzoek van Peter den Boer blijkt onder andere dat jong volwassenen steeds meer moeite hebben met het maken van een juiste keuze voor een opleiding of beroep met alle gevolgen van dien (voortijdig schoolverlaten, studie-hoppen). Voor een deel heeft dit te maken met het feit dat leerlingen en studenten gedurende hun schooltijd onvoldoende aan de slag zijn met bewustwording van hun interesses voor een studie of beroep in relatie tot de eigen persoonlijkheid en capaciteiten. Daar moeten scholen meer aandacht aan besteden. Dit geldt zowel voor het HAVO, VWO, Gymnasium als het beroepsonderwijs.
 

Als loopbaanadviseur ben ik in de tijd dat ik bij een beroepskeuzebureau heb gewerkt nauw betrokken geweest bij keuzeprocessen van leerlingen en studenten, maar heb ik me ook bezig gehouden met coachen en scholen van docenten en studieloopbaanbegeleiders als het gaat om de inbedding van het ‘vak’ keuzebegeleiding in scholen. Keuzebegeleiding is een vak apart, het is eerder een proces, dat als een rode draad door de opleiding gevlochten zou moeten worden. Steeds staan de vragen centraal:
“wat wil ik, wie ben ik en wat kan ik?”

Peter den Boer was bij ons te gast op de klantendag en gaf ons een scherp beeld van de psychologie van keuzeprocessen voor opleiding en beroep en de betekenis daarvan voor het onderwijs. Aan de hand
van ervaringen in zijn onderzoek vertelde hij ons op boeiende wijze over een effectievere manier waarop we leerlingen en studenten kunnen helpen te leren van hun ervaringen (o.a. stages) en hoe dit kan bijdragen aan een betere studiekeuze en de ontwikkeling van de eigen beroepsidentiteit.

Hij beschrijft in zijn intrederede hoe belangrijk het is dat scholen structureel aandacht gaan besteden
aan de begeleiding van keuzes van leerlingen en studenten. Het is essentieel dat docenten/ coaches, studenten bevragen op hun ervaringen in stage of een andere ervaring in de arbeidsomgeving. Hij beschrijft in zijn boekje ‘kiezen van een opleiding, van ervaring naar zelfstudie’,
dat de dialoog over deze ervaringen de student helpt bij het leren kennen van zichzelf in het werk dat
hij doet. Hij geeft tevens aan dat een grenservaring (ervaringen waarbij de student wordt geconfronteerd met de eisen die de buitenwereld aan hem stelt) zin heeft als de student de interne dialoog aangaat, zodat hij zijn ervaring koppelt aan een emotie, waardoor zingeving ontstaat. Daarnaast is de externe dialoog (met bijvoorbeeld de docent/coach) nodig om de ervaring en de daarmee gepaard gaande emotie betekenis te geven.

Na zijn verhaal hebben we met elkaar nagedacht over de volgende vragen:

• Hoe kan je dit onderwerp op de agenda van de school zetten? En inbedden in het curriculum
• Hoe kan je een omgeving creeren waar leerlingen/studenten grenservaringen kunnen opdoen en daarop zinvol op kunnen reflecteren?
• Welke kennis en vaardigheden moeten docenten, mentoren en studieloopbaanbegeleiders ontwikkelen om een gesprek over grens(stage)ervaringen te kunnen voeren met leerlingen/ studenten en het effect op de eigen identiteitsontwikkeling?

De locatie die we hebben gekozen voor deze bijeenkomst bracht theorie en praktijk bij elkaar. We waren te gast in het Leerhotel in Amersfoort, een prachtig stylisch hotel in een voormalig Klooster. Dit leerhotel is onderdeel van ROC ASA en wordt gerund door leerlingen/ studenten van het VMBO, MBO en HBO, onder leiding van instructeurs uit de praktijk. Sven van der Horst, studieloopbaanbegeleider van het leerhotel en één van zijn studenten vertelden over de manier waarop in het leerhotel het leren en werken aan elkaar worden gekoppeld, hoe reflectie zinvol wordt en wat de betekenis daarvan is voor het keuzeproces en de ontwikkeling van de beroepsidentiteit van de student. Vervolgens kregen wij een rondleiding door het hotel door studenten en werd het diner door koks in opleiding verzorg en opgediend.

Een van de genodigden reageerde na afloop als volgt:

“Wat ga je morgen met het hier gehoorde doen?” was gisteren de afsluitende vraag.
Eigenlijk wist ik het niet zo goed. Maar blijkbaar was onze terugkoppeling van de dag in onze school zo enthousiast,
dat er werd doorgevraagd. De input, de verhaal van Peter den Boer en de informatie over training en opleiding van Linque was zo aantrekkelijk dat het meteen geagendeerd is voor de studiedag op 16 november”

Wat biedt LinQue Consult rond dit onderwerp?

• Wij kunnen met u nadenken over de wijze waarop keuzebegeleiding en de ontwikkeling van de beroepidentiteit een plek kan krijgen in uw organisatie op het niveau van directie, teamleiders , docenten, mentoren en studieloopbaanbegeleiders. En wat daar voor nodig is!
• Wij kunnen met u een traject uitzetten waarin docenten, mentoren en studieloopbaanbegeleiders worden opgeleid om intensieve gesprekken te voeren met leerlingen en studenten over hun stage(grens)ervaringen en de effecten daarvan op de ontwikkeling van de beroepsidentiteit. Wij gebruiken daarvoor methodieken van keuzebegeleiding en combineren dit met die van didactisch coachen. Didactisch Coachen  Opleidingstraject Keuzeprocessen
• Daarnaast bieden wij een inhoudelijk programma, dat afgeleid is van het Zwitsers Model voor Empowerment (CH-Q). Dit programma bieden wij aan in samenwerking met J.E. Consultancy. Zelfmanagement van competenties
• Peter den Boer kan bij de start van een dergelijk traject een introductie verhaal houden. Daarnaast kan hij onderzoek doen naar de effecten van intensief werken met grenservaringen en reflectie daarop.